Het Third-person effect: “Ik heb alles onder controle!”

Ongeveer 6 weken nadat we met het vak Sociale Media is zowel mijn gebruik als houding tegenover sociale media niet erg veranderd. Ik was altijd al op een bepaalde manier sceptisch over sociale media; het kon nooit in de plaats komen van ‘echt’ contact, en ik zou het ook niet teveel willen doen omdat dat een hoop tijd zou vergen en bovendien je communicatie armer zou maken. Kortom: ik ben 1 van die mensen die zo arrogant is om te denken dat de negatieve effecten van sociale media alleen voor anderen opgaan en dat ik mijzelf ertegen gewapend heb. (Third-person effect). Ik zal uitleggen waarom:

 Tot dan was het enige sociale medium die ik gebruikte eigenlijk Facebook (als we YouTube en evt. fora buiten beschouwing laten). Ik heb dat bewust zo gedaan, omdat ik denk dat het prima mogelijk is om daar aan je sociale behoeften (en plichten) te kunnen voldoen en als je er een bepaald medium bijdoet je toch veel van hetzelfde krijgt.

 In de eerste weken veranderde mijn gebruik van sociale media: ik ging Twitter gebruiken voor het volgen van bepaalde users. Iedere dag eventjes op Twitter om te kijken of je celebrity wat gezegd had was er eigenlijk altijd wel bij. Zeker omdat je onbewust je Twitter aan je Facebook linkt: er ontstaat een bepaald patroon, van eerst even je mail checken, dan je Facebook, en dan je Twitter (ook al was dat laatste wel met de minste verwachtingen). Ik had een soort patroon van online communicatiebezigheden.

 Toch is op de lange termijn mijn sociale media gebruik niet veranderd: FourSquare heeft mij nooit getrokken, over mijn Google+ ervaringen kan ik bijna niets positiefs zeggen, LinkedIn voelt voor mij als een pure verplichting in een netwerk-gebaseerde sollicitatiesamenleving en zal ik dus pas gaan gebruiken als het echt moet, en Twitter; tja.. Na het assignment over een merk ben ik eigenlijk gestopt met Twitter. Tot mijn verrassing heb ik er nu al een week niet meer opgekeken. Ja, tot mijn verrassing, omdat het wel tot een soort vaste routine was gaan behoren. Maar kennelijk was de Twitter-periode toch de kort om er echt een routine van te maken, en misschien trok het mij ook gewoon echt te weinig. Als ik inlogde op Twitter was vrijwel altijd 1 van mijn eerste gedachtes “OK, en wat nu??”.

 Mijn type gebruik leek in eerste instantie wel wat veranderd: Facebook is erg veranderd in een paar weken tijd. Het leek wel of ze naar ons Google +-assignment hadden geluisterd, want ineens waren daar de lists. In de eerste week was ik hier erg positief over; je kon nu tenminste bepaalde updates geven die dan niet voor iedereen beschikbaar was. Moeite had ik wel met het indelen van de ‘Close Friends’, want ik maak veel liever op basis van type verbinding (familie, sport, club, etc.) dan op basis van de sterkte van die verbinding. Maar ook dat is mij gelukt, ondanks dat ik er een soort constante twijfel bij heb.

Een week later merkte ik al dat ook deze lists mij eigenlijk niet trokken: de Close Friends was veel te algemeen om echt een nuttige groep te zijn. Ik spitste het liever toe naar bepaalde typen mensen. De groep van Amsterdammers had voor mij al helemaal niets, want wat zou ik alleen met Amsterdammers willen delen? Zelfs de familiegroep leek mij niet echt wat. Ik heb wel een paar groepen bestaan van mensen die naar een bepaald event waren en waar we dan foto’s en verhalen op deelden die niet echt publiek hoefden te komen. Dat was wel een enorme vooruitgang! Maar in het algemeen merkte ik dat ik niet de behoefte had om er zoveel tijd in te steken dat bepaalde mensen dingen wel konden zien en anderen niet. Ik was ook niet zo bang dat posts bij verkeerde mensen belanden: ik heb al tijden geleden mijn privacy settings op minimaal gezet en ik had altijd al een type wantrouwen richting Facebook zoals het Iceberg Model van Debatin.

Wat ik wel heel veel gedaan heb is Updates uit te zetten: sommige vrienden posten echt hele dag door dingen over hoe vroeg ze op moesten, dat ze op de trein staan te wachten die even vertraging had, of dat ze verlangden naar het weekend. Van deze mensen kon ik, dankzij Facebook, de updates uitzetten. Je kan namelijk tegenwoordig per vriend precies specificeren wat je van hem of haar wil zien: Status Updates en/of Foto’s, Videos, noem maar op. Dus iedere keer als ik iemand met een niet-interessante post zie, dan schakel ik voor diegene uit dat ik die updates zie.  Dat mag ook wel, want de homepage van Facebook is tegenwoordig al druk genoeg. Links wordt je gebombardeerd met groepen en hoeveel updates daar niet van zijn, rechts staat vol met allemaal banners, een lijst van mensen met wie je bevriend kan raken, tips voor bepaalde pagina’s en een enorm scherm met mensen met wie je dan kan chatten. Zonder dat we het merken is het een overvolle pagina geworden, met echt ontzettend veel informatie. Informatie die allemaal onbewust wordt opgezogen en je vermoeit. Ik moest steeds vaker denken aan het boek “Amusing ourselves to death” van Neil Postman, die voorspelde dat dankzij communicatiemedia mensen zichzelf dood zouden amuseren tot we allemaal vervlakte, apatische wezens zouden zijn. Gelukkig is het nog niet zover, maar ik wist wel ineens weer wat nou die blokkade bij mij was om me aan dit alles over te geven.

 Wat mij dan opvalt, is dat ik mijn selectie onbewust maak op basis van het Warranting principle: ik kijk vooral naar de cues die het moeilijkst zijn te manipuleren. Ik kijk naar profielinformatie (wat zet iemand als quotes neer, wat voor interesses, etc.) en foto’s, maar niet zozeer meer naar reacties van anderen daarop. Ook kan het mij tegenwoordig echt niet meer schelen hoeveel vrienden iemand heeft, en schrikt het mij alleen maar af als iemand meer vrienden heeft dan ik.

 Het enige laatste wat mij nog opviel was dat je via dit vak toch je klasgenoten een beetje leert kennen. Zelf zit ik dit jaar voor het eerst op de VU, dus ik kende eigenlijk geen enkele studiegenoot. Het is dan juist grappig om mensen eigenlijk via blogposts te leren kennen. Als je dan in de klas ineens de naam van iemand hoort en denkt van “Oja! Dat was de schrijver van die ene post” dan is dat toch een rare manier van kennis maken. Waar je normaal een compleet blanco beeld van iemand hebt (op zijn of haar uiterlijk na dan), is dat nu heel anders.

 Wat wel erg veranderd is, in tegenstelling tot mijn gebruik, is mijn houding tegenover sociale media. Mijn houding tegenover sociale media is niet veranderd qua dat ik er negatiever of positiever over ben geworden, ik ben wel veel bewuster geworden. Eerst was er zovel informatie op een pagina dat je soms gewoon dingen aanklikte met een ‘Het zal allemaal wel’-mentaliteit. Nu ben je telkens aan het nadenken waarom een merk, bedrijf, of persoon zich op een bepaalde manier presenteert. Je kijkt veel meer naar waarom iemand zo’n foto van zichzelf neerzet, wat dat kan zeggen over zijn/haar persoonlijkheid, waarom een bedrijf een bepaalde banner neerzet, waarom ze die speciaal voor jou daar neer kunnen zetten, en nog veel meer.

 Ik ben veel bewuster gaan nadenken over met name het onderdeel self-disclosure. Ik ben veel meer aan het vergelijken tussen het real life voorkomen van iemand en de online identiteit. De theorie over performance van Hogan is daar bepalend in geweest: ik kijk continu hoe mensen zich tentoonstellen en met wat voor doel ze dat doen.  Zoals ik dus eerder al zei is mijn gebruik niet zozeer veranderd, maar is deze course wel een groot bewustwordingsproces geweest. En ja, ik blijf dus nog altijd lekker arrogant denken dat ik veel minder beinvloedbaar ben voor de gevolgen van sociale media dan anderen! Dat denk ik, omdat het er puur om gaat hoe bewust je je bent van de gevolgen.

Advertisements

3 Comments on “Het Third-person effect: “Ik heb alles onder controle!””

  1. roosaerts says:

    Ik herken je verhaal perfect over het nieuw zijn, maar toch mensen ‘leert’ kennen door hun naam in de klas en uit de blogs te verbinden. Je kent ze niet, maar je weet er wel dingen over… Vreemde inval van vriendschap of kennismaking vind ik!

  2. nickytantoe says:

    Ik ben het met je eens over de vaagheid van het specificeren van vrienden op ‘closeness’. En wat betreft je mening over de verscheidenheid aan social media, ik denk toch wel dat elke site een bepaalde toevoeging heeft of een andere invalshoek die op andere sites missen. Misschien wordt je hier opener in wanneer je meer positieve ervaringen krijgt.

  3. fvk2010 says:

    Ik zie wel in wat de toevoegingen zijn, alleen ik ben gewoon een beetje moe van het overal maar invoeren van profielen, usernames, wachtwoorden etc. (Je zou eens moeten bijhouden hoe vaak je in je leven wel niet je mailadres ergens opgeeft) en de waarde van wat het oplevert is gewoon niet zo hoog. Voor mij niet althans, vind het vooral veel van hetzelfde..

    En Roos, blij dat er mensen zijn die van hetzelfde ‘last’ hebben 😉


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s